Музыканың адамның күйіне әсері

Ежелгі заманнан бері адамдар музыканың адамның психикасы мен физикалық жағдайына әсер ететінін байқаған. Музыка діни рәсімдерде қолданылған, еңбек ырғағын сақтауға көмектескен, тіпті емдік мақсатта пайдаланылған. Платон сияқты көне философтар музыканы ақылға, денеге және жанға бірдей әсер ететін қуатты құрал деп санаған. Бүгінде психологтар мен зерттеушілер әртүрлі музыкалық жанрлардың адамға қалай ықпал ететінін зерттеп, музыка стилі мен эмоциялық күй арасындағы байланысты түсінуге тырысуда.

Дыбыстар есту жолы арқылы өтеді. Олар пайда болып, дабыл жарғағын қоздырады және мидағы жүйке орталықтарын белсендіреді. Адам даусынан бастап аспаптық әуендерге дейінгі әрбір дыбыс түрі өзінше әсер етеді. Әртүрлі ырғақ, дыбыс қаттылығы мен тембр әрқилы реакция тудырады, себебі ми дыбысты өзінің ішкі ырғақтарына сәйкес өңдейді. Бұл адамдардың музыкалық талғамы неге әртүрлі екенін және кейбір әуендердің тыныштандырып, ал басқаларының қоздыратынын түсіндіреді.

Музыка жүрек соғысына да әсер етеді. Жүрек ырғағы әуеннің ырғағына бейімделуге тырысады. Соның нәтижесінде эмоциялық күй өзгереді, лимбиялық жүйе белсендіріледі, күйзеліс азайып, зейін жақсарады. Зерттеулер музыканың көңіл күйге, қан қысымына және тіпті шығармашылық қабілетке де әсер ете алатынын көрсетеді.

Әртүрлі музыкалық жанрлар адамға әрқалай ықпал етеді. Классикалық музыка ғалымдар үшін ерекше қызықты, себебі оның ырғағы жүрек соғысымен шамалас келеді, минутына шамамен алпыс жетпіс соққы. Орта және жоғары жиіліктегі дыбыстар ойлау мен жадыға жауап беретін ми аймақтарын белсендіреді. Классикалық шығармалар креативтіліктің дамуына және жұмыс қабілетінің артуына ықпал етеді. Нейропсихолог Франсис Раушердің зерттеуі Моцарт сонаталарын тыңдау кеңістіктік ойлауды жақсартатынын көрсетіп, кейінірек «Моцарт әсері» деп аталған ұғымның негізін қалады. Бүгінде мұндай әуендер медициналық және оңалту орталықтарында операциядан кейін қалпына келуге және күйзелісті азайтуға қолданылады.

Осылайша музыка тек ләззат сыйлап қана қоймай, адамның психикалық және физикалық күйіне айтарлықтай әсер етеді.