Сенім неге туа бітпейді, ол тәжірибе арқылы қалай қалыптасады

Өзіне деген сенімділік көбіне туа біткен қасиет деп қате түсіндіріледі, яғни адамда ол бар немесе мүлде жоқ деп ойлайды. Шын мәнінде сенім біртіндеп қалыптасады, ол өмірлік тәжірибе, жеке сынақтар және әлеммен мағыналы өзара әрекет арқылы дамиды. Бұл өзгермейтін сипат емес, уақыт өте өсіп, нығая түсетін динамикалық қасиет.

Адамның қалыптасуына ерте жастан бастап оның басынан өткергендері әсер етеді, ал дайын сенім бірге берілмейді. Әр жаңа жағдай, қабылданған шешім немесе қиындық ішкі үйрену үдерісінің бір бөлігіне айналады. Адам әрекет етіп, нәтижесін саралап, бейімделген сайын сенім біртіндеп орныға бастайды. Мұнда табыс та, сәтсіздік те маңызды рөл атқарады, бәрі сол тәжірибені қалай түсінгеніне байланысты.

Сенімді қалыптастыруда қарым қатынастардың орны ерекше. Қолдайтын орта, әсіресе балалық шақта, адамға өзін қабылданған және құнды сезінуге көмектеседі. Кейінгі өмірде де достардың, әріптестердің және серіктестердің кері байланысы өзін өзі қабылдауға әсер етеді. Өзінің көрінгенін, құрметтелгенін және қолдау тапқанын сезіну өзіне деген сенімді күшейтеді.

Тағы бір маңызды элемент — өзін тану. Адам өз сезімдерін, күшті және әлсіз тұстарын қатал сынсыз байқай бастағанда, сенім нығаяды. Мінсіз болуға ұмтылудың орнына, өзін шынайы әрі кемшілігі бар тұлға ретінде қабылдау тұрақты өзіндік негіз қалыптастырады. Осындай шынайы өзіндік бейне сенімнің берік тірегіне айналады.

Сәтсіздік көбіне сенімге қарсы ұғым ретінде қабылданады, алайда шын мәнінде ол оның басты қайнар көздерінің бірі. Қателіктер арқылы адам жауапкершілікті, төзімділікті және икемділікті үйренеді. Қателікті әлсіздіктің дәлелі емес, дамудың бір бөлігі ретінде түсіну қорқынышты тәжірибеге айналдыруға мүмкіндік береді.

Қазіргі сәтте болу да аса маңызды. Егер адам үнемі өткен қателіктерге немесе болашақтағы уайымдарға байланып қалса, сенім әлсірейді. Ал осы сәтпен байланыста болу нақты қабілеттер мен қолда бар ресурстарға сүйенуге көмектеседі, қиялдағы қорқыныштарға емес.

Сенім әрекет арқылы қалыптасады. Ұсақ тәуекелдерге бару, шектейтін сенімдерді қайта қарау, қолдау іздеу және саналы болуды дамыту осы үдерістің бір бөлігі. Уақыт өте сенім сыртқы мақұлдауға емес, ішкі тұрақтылық сезіміне негізделе бастайды.

Қорытындысында, сенім туа бітетін қасиет емес. Ол өмір сүріп көрген тәжірибе, ой елегінен өткізу және өмірмен бетпе бет келуге деген батылдық арқылы қалыптасады.