Неліктен адамдар жақындықтан қашады

Неліктен адамдар жақындықтан қашады

Жақындықтан қашу бұл қыңырлық та, салқындық та емес. Бұл ішкі терең қорғаныс механизмі. Адам неге өзгелерден алыстап кететінін өзі де түсінбеуі мүмкін, бірақ оның артында көбіне бұрынғы жаралар, қорқыныштар мен сенімдер тұрады. Олар бір кезде аман қалуға көмектескен, ал қазір қарым қатынас құруға кедергі келтіреді. Қарапайым айтқанда, жақындықтан қашу бұл адамның бір мезетте махаббатты қалауы және одан қорқуы.

Мұндай мінез құлықтың себептері көп болуы мүмкін. Біреулердің өткенінде ауыр тәжірибе болған. Опасыздық, зорлық, қорлау, күрт қабылдамау. Осындай оқиғалардан кейін психика жүректің айналасына қабырға тұрғызғандай болады, енді бұл ауырсынуды қайта сезінбеу үшін. Кейбіреулер еркіндігін жоғалтып, серіктесте еріп кетуден қорқады. Басқаларында өз құндылығын сезіну соншалықты әлсіз, кез келген жақындасу әшкерелену қаупі сияқты қабылданады. Ал кейбіреулер эмоциялық тұрғыдан салқын ата ананың жанында өскен. Мұндай отбасыларда қашықтық қалыпты жағдайға айналады, өйткені басқа жолмен бірге болу мүмкін болмаған. Кейде қашу мінсіз сәтті күту немесе алдымен өзімді жақсарту керек деген оймен бүркемеленеді де, қарым қатынас белгісіз бір кейінге шегеріледі.

Когнитивті мінез құлықтық терапияда қашумен жұмыс істеу саналы байқау мен біртіндеп қадамдарға негізделеді. Алдымен адам алыстай бастаған сәттерін аңғаруды үйренеді. Сол кезде қандай ойлар келеді, қандай сезімдер пайда болады, нақты не нәрсе жабылу ниетін іске қосады. Кейін терапевтпен бірге негізгі сенімдер талданады. Мысалы маған ешкім керек емес немесе қарым қатынас әрқашан ауырсынумен аяқталады деген сияқты. Бұл сенімдер абсолютті шындық ретінде емес, нақты өмірлік тәжірибе арқылы тексеріледі. Маңызды бөліктің бірі мінез құлықтағы шағын қадамдар болады. Сәл көбірек шынайылық, сәл көбірек сенім, сәл көбірек жылулық. Сонымен қатар қарым қатынас міндет емес, өз қарқыныңмен жақындауға болатын құндылық екені ерекше атап өтіледі.

Егер жақындықтан қашу жарақатпен байланысты болса, EMDR әдісі тиімді болуы мүмкін. Ол психиканы әлі де кернеуде ұстап тұрған ауыр естеліктерді қайта өңдеуге көмектеседі. Көз қозғалыстары немесе екі жақты стимуляцияның басқа түрлері арқылы бұрынғы тәжірибелер біртіндеп өткірлігін жоғалтады. Эмоциялар естеліктерден бөлінгендей болады да, жақындаудан қорқу әлсірейді. Жойқын ұстанымдардың орнына сау көзқарастар қалыптаса бастайды. Сенуге болатыны, адамның махаббатқа лайық екені, өткен тәжірибе бүкіл болашақты анықтамайтыны туралы түсінік пайда болады.

Жақындықтан қашу адамды жаман немесе қарым қатынасқа қабілетсіз етпейді. Бұл тек бір кезде қажет болған қорғаныс тәсілі. Онымен өзіңе зорлық жасамай, ұқыпты әрі біртіндеп жұмыс істеуге болады.