Тік фермалар

Тік фермалар нарығы қарқынды дамып келеді бірақ бұл технологиялар болашақта адамзатты толықтай азық түлікпен қамтамасыз ете ала ма әлде қымбат мейрамханаларға арналған көк шөп өндіретін тар аяда ғана қала ма деген сұрақ әлі де ашық. Тік фермалар ауыл шаруашылығы өнеркәсіп және ақпараттық технологиялардың тоғысқан жүйесі болып табылады. Олар өсімдіктерді жасанды жағдайда өсіруге мүмкіндік береді. Ол үшін гидропоника аэропоника немесе аквапоника қолданылады яғни топырақ пен күн сәулесінсіз жарық диодты шамдар арқылы өсіріледі. Датчиктер жүйесі мен роботтандырылған қызмет көрсету жарықты қоректік заттарды температура мен ылғалдылықты бақылап өсімдіктердің өсуі үшін оңтайлы жағдай жасайды.

Тік фермаларға деген қызығушылық жаһандық сын қатерлермен байланысты. Халық санының өсуі сапалы тағамға және дұрыс тамақтануға деген сұраныстың артуы сонымен қатар экологиялық мәселелер бұл бағытты өзекті етуде. Адамдар жергілікті жерде өндірілген өнімдерге олардың шығу тегінің ашықтығына экологиялық таңбалауға және ағзаға пайда әкелетін функционалды тағамдарға көбірек мән бере бастады.

Тік фермалар идеясы жиырмасыншы ғасырдың басында пайда болғанымен жаппай даму тек 2009 жылдан кейін Оңтүстік Корея мен АҚШта басталды. AeroFarms және Plenty сияқты ірі компаниялар жүздеген миллион доллар инвестиция тартып коммерциялық фермалар мен өсімдіктердің жаңа сұрыптарын сынайтын алаңдар құруда. Алайда мұндай фермаларды салу мен ұстаудың қымбаттығы әлі де үлкен шектеу болып отыр себебі электр энергиясы желдету және ішкі ортаны тұрақты ұстап тұру айтарлықтай шығынды талап етеді.

Тік фермалардың бизнес үлгілері әртүрлі. Кейбір компаниялар жаһандық азық түлік мәселелерін шешуге бағытталса басқалары дүкендер мейрамханалар немесе кеңселер үшін мобильді фермалар жасайды ал үшіншілері экологиялық таза өнімді брендтеу мен ілгерілетуге басымдық береді. Тік фермалар қалалық ортаға деген көзқарасты өзгертеді экологиялық сана мен дұрыс тамақтануға сұраныс қалыптастырады ал адамдар көршілерімен бірге азық түлік өндіру процесіне біртіндеп араласа бастайды.

Тік фермалардың болашағы әсіресе экологиялық тұрақтылық тұрғысынан үміт күттіреді. Мысалы егер қалалар өнімнің кем дегенде бір бөлігін ғимарат ішінде өндіре алса егістік жерлердің едәуір бөлігі табиғатқа қайтарылуы мүмкін. Ресейде 2020 жылдан бастап тұрғын үйлердің шатырларын көгалдандыруға рұқсат берілді бұл қалалық ортада тік фермаларды енгізуге жаңа мүмкіндіктер ашады.