Неліктен беделді университет табыс пен бақытқа кепіл бола алмайды

Көпшілік арасында өте беделді университетке түсу автоматты түрде табысты, бақытты және қамтамасыз етілген өмірге алып келеді деген түсінік бар. Алайда зерттеулер жоғары оқу орнының рейтингі өздігінен студентті өмірде көбірек жүзеге асқан немесе болашағына риза етпейтінін көрсетеді.

Stanford Graduate School of Education қатысуымен дайындалған Challenge Success есебіне сәйкес, табыстың негізгі факторы университеттің іріктеу деңгейі емес. Ең маңыздысы студенттің оқу кезінде уақытын қалай өткізетіні. Шешуші рөлді жеке белсенділік, пәндерге қызығушылық, оқытушылармен тікелей қарым қатынас және нақты жобаларға қатысу атқарады. Білімді терең меңгеру мен ішкі мотивация оқу орнының мәртебесіне емес, адамның өз еңбегіне байланысты.

Gallup пен Purdue зерттеушілері де осыған ұқсас қорытындыға келді. Олардың анықтауынша, беделді университет түлектері орта есеппен қарапайым жоғары оқу орындарының түлектеріне қарағанда өзін бақыттырақ немесе өмірде көбірек жүзеге асқандай сезінбейді. Олардың әл ауқатына басқа факторлар әсер еткен. Атап айтқанда қолдау көрсететін оқытушылар, қызықты тапсырмалармен жұмыс істеу мүмкіндігі, тағылымдамаларға қатысу, тәлімгердің болуы және белсенді студенттік өмір.

Табыс деңгейі мәселесі де біржақты емес болып шықты. Кейбір зерттеулер шынымен де үздік университет түлектерінің табысы сәл жоғары болатынын көрсетеді. Бірақ беделді оқу орнына түсе алатын студенттер көбіне аз танымал университеттерде де сол деңгейдегі қаржылық нәтижеге жете алатынын ескеру маңызды. Бұл шешуші фактор университеттің бренді емес, адамның өз әлеуеті мен қабілеті екенін білдіреді.

Сондай ақ беделді университет автоматты түрде мықты байланыстар мен жабық элиталық ортаға жол ашады деген пікір кең таралған. Алайда бұл әсерді дәлелдейтін нақты деректер аз. Зерттеушілер адамдар өз жетістіктерін жеке таңдаулары мен еңбегінен гөрі университеттің танымал атауымен байланыстыруға бейім екенін айтады, себебі бұл психологиялық тұрғыдан жеңілірек.

Сондықтан оқу орнын таңдау өздігінен мансаптық өсуге де, өмірлік әл ауқатқа да кепіл болмайды. Ең маңыздысы адамның өзіне берілген мүмкіндіктерді қалай пайдаланатыны. Нақты дағдылар, үйрене білу қабілеті, қарым қатынас орната алу және өз дамуына жауапкершілік алу дипломдағы беделді атаудан әлдеқайда маңызды болып шығады.