Түшкіру себептері және алдын алу

Түшкіру ағзаның табиғи қорғаныш рефлексі болып табылады. Ол мұрынға түскен шаң тозаң тозаңша бактериялар немесе вирустар сияқты тітіркендіргіштерден арылуға көмектеседі. Көп жағдайда бұл қалыпты реакция саналады бірақ жиі және бақылаусыз түшкіру әртүрлі мәселелердің белгісі болуы мүмкін.

Жиі түшкірудің себептері алуан түрлі. Ол тұрмыстық факторлардан мысалы шаң иіс немесе темекі түтінінен туындауы мүмкін. Сонымен қатар аллергиялық реакциялар кезінде де байқалады мұндайда мұрыннан су ағу қышыну және көздің қызаруы қатар жүреді. Тұмау немесе суық тию сияқты вирустық инфекциялар да түшкіруді жөтел тамақтың ауыруы және дене қызуының көтерілуімен бірге тудыруы мүмкін. Кейбір жұқпалы аурулар мысалы қызылша немесе қызамық бөртпе шыққанға дейін ұзақ уақыт бұрын жиі түшкіру арқылы көрінуі ықтимал. Мұрынның созылмалы аурулары ринит немесе синусит сияқты жағдайларда түшкіру көбіне таңертең пайда болады себебі ұйқы кезінде шырыш мұрын жолдарында жиналады. Гормоналдық өзгерістер мысалы жүктілік кезінде немесе жарыққа байланысты түшкіру рефлексі де себеп болуы мүмкін. Кейбір жағдайларда түшкіру бронхиалдық демікпемен қатар жүріп ұстаманың алдында байқалады.

Дұрыс түшкіру денсаулық үшін маңызды. Рефлексті ұстап қалу немесе мұрынды қысу қан тамырларының құлақ жарғағының мұрын қуыстарының зақымдануына және бас ауруына әкелуі мүмкін. Сондықтан ауыз бен мұрынды салфеткамен орамалмен немесе шынтақпен жабу дұрыс бұл айналадағы адамдарды да қорғайды. Халық арасында түшкіруді жеңілдету үшін мұрын үстіне жеңіл басу және тілді таңдайға тигізу тәсілдері қолданылады.

Емдеу тәсілі себепке байланысты болады. Аллергия кезінде аллергендерден аулақ болып антигистаминдік дәрілер қолдану және мұрынды тұзды ерітінділермен шаю маңызды. Вирустық инфекциялар кезінде шаю және тамыр тарылтатын тамшылар шырышты кетіруге және қабынуды азайтуға көмектеседі. Созылмалы қабынулар кейде физиотерапиялық әдістермен емделеді ал күрделі жағдайларда полиптерді алып тастау немесе мұрын қалқасын түзету үшін хирургиялық араласу қажет болуы мүмкін.

Жиі түшкірудің алдын алу шараларына ауаны ылғалдандыру кіреді бұл шырышты қабықтың кеуіп кетуінен сақтайды. Мұрынды тұзды ерітінділермен тұрақты тазалау және белгілі аллергендерден аулақ болу да маңызды. Шынығу иммунитетті қолдау тыныс жолы ауруларының қаупін азайтып жалпы денсаулықты жақсартуға көмектеседі.