Неліктен өткен шақ қазіргі сәттен қаттырақ естіледі

Кейде жағымсыз оқиғалар жадымызда жарық әрі қуанышты сәттерге қарағанда әлдеқайда терең сақталады. Біз өзімізді позитивті адам деп есептеуіміз мүмкін, бірақ мазасыздық пайда бола қалса, бұрынғы ауыр тәжірибе кеше ғана болғандай бірден ойға оралады.

Өзімізбен көп жұмыс істеп, сезімдерімізді жақсырақ түсініп, өзімізге мұқият бола бастағанның өзінде, ми бізді кейде әлсіз болған немесе жағдаймен күресе алмаған кезеңдерге қайта апарады.

Мысалы, адам уытты қарым қатынасты бастан өткерген делік. Ол қиналды, не болып жатқанын түсінбеді, бірақ кейін кетуге күш тапты, көп нәрсені ұғынды, мінез құлқын өзгертті. Алайда жанында жаңа адам пайда болғанда, ішінен қорқыныш көтеріледі: «қайтадан сондай жағдайға түсіп қалмаймын ба?» Осы сәтте ескі тәжірибе өзінің өзгергенін түсінуден де қаттырақ естіледі.

Дәл осылай мазасыз күйлермен де болады. Бір кездері өмір үнемі ұстама күтуге ұқсас болуы мүмкін. Уақыт өте адам эмоцияларын басқаруды үйренеді, кәсіби көмек алады, өзін күштірек сезінеді. Бірақ ми бәрібір сыбырлайды: «қайта қайталанса ше?»

Бұл біздің психикамыздың ерекшелігі. Ол жағымсыз тәжірибені жақсырақ сақтайды, өйткені оны өмір сүру сабағы ретінде қабылдайды. Егер біз бір кездері қауіпке тап болсақ, ми ұқсас жағдайлардан бізді барынша қорғауға тырысады. Ол дамуды емес, қайтадан зардап шекпеуді басты мақсат етеді.

Алайда бір кездері қауіпті болған нәрсе қазір бізге үстемдік етпеуі мүмкін екенін түсіну маңызды. Біз өсеміз, өзгерееміз, үйренеміз. Бұрын қорқытқан жағдайлар қазір міндетті түрде зиян келтіре алмайды.

Өткеннің қысымымен өмір сүрмеу үшін зейінді жаттықтыру қажет. Әдейі жақсы өткен сәттерді, өзіміздің жеңген кездерімізді, өзімізді мықты сезінген уақыттарды еске түсіруді үйрену керек. Жағымсыз ойлар автоматты түрде пайда болады, ал жағымдысын саналы түрде еске алу қажет.

Егер уытты қарым қатынасқа қайта түсіп қаламын деген қорқыныш туса, өзіңе былай деп еске салған жөн: «мен адамдарды жақсырақ түсінуді үйрендім, мазасыз белгілерді тезірек байқаймын, қажет кезде тоқтай аламын». Егер күйзеліс қайта болуы мүмкін деген алаңдаушылық пайда болса, «жағдай қиындаса да, мен не істеу керегін білемін, өзіме көмектесе аламын» деп айтуға болады.

Уақыт өте келе жаңа сенім ескі естеліктерді ығыстырады. Қорқыныш бәсеңдейді, реакциялар сабырлы болады. Сонда өткен тәжірибе қазіргі сәтті басқаруды тоқтатады, өйткені оның орнын жаңа, әлдеқайда мықты әрі сау тәжірибе басады.